مباحث عمومی مدیریت

تعریف مدیریت

مدیریت از نظر لغت یعنی اداره کردن

مدیریت، عبارتست از فرآیند اجتماعی، برنامه ریزی، سازماندهی، کارگزینی، هدایت، هماهنگی و کنترل در راستای تعیین و فایق شدن به اهداف سازمانی در یک محیط پویا.

مدیریت، عبارتست از انجام کار از طریق دیگران

مدیریت، عبارتست از فرآیندی برای حلّ مسائل مربوطه به تأمین هدف های سازمانی به نحو مطلوب از طریق استفاده موثر و کارآمد از منابع کمیاب در یک محیط در حال تغییر.

تعریف جامع از مدیریت به صورت زیر ارائه داد:

مدیریت، عبارتست از علم و هنر فرآیند استفاده کارآمد و اثربخش منابع انسانی و مادّی، از طریق برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل در یک محیط پویا در جهت تحقق اهداف سازمان یا جامعه براساس نظام ارزشی.

نقش های مدیران

در واقع «نقش» مجموع «انتظارات» از رفتار مدیران است.

ارتباطی،  اطلاعاتی،  تصمیم گیری

نقش ارتباطی

رئیس تشریفات، رهبر و رابط

نقش اطلاعاتی

نظارت کننده، اطلاع رسان و سخنگو

نقش تصمیم گیری

کارآفرینی، رفع بحران، تخصیص دهنده منابع و مذاکره کننده

سبکهای تصمیم گیری مدیران

  1. سبک دستوری(تکلیف گرا)
  2. سبک ترغیبی (مشورتی)
  3. سبک حمایتی (مشارکتی)
  4. سبک تفویضی (رشد)

نکته مهم اینکه در مطالعه سیره رهبری و مدیریتی رسول خدا(ص) که هماهنگ با وحی صورت         می گرفته است همه سبکهای مذکور دیده می شوند.

قدرت مدیریت و انواع آن

یکی از ویژگیهای مدیریت داشتن قدرت است، نه یک نوع قدرت، بلکه قدرتهای گوناگون مانند:

  1. قدرت نوآوری و ابداع (ابتکار)
  2. قدرت تجزیه (جداسازی و کوچک نمودن) و ترکیب (بهم پیوستن و ارتباط دادن)
  3. قدرت ارائه دلیل منطقی و متکی به برهان
  4. قدرت بسیج انگیزه ها برای کارهای دسته جمعی (هدایت)
  5. قدرت در تصمیم گیری و اجرا (قاطعیت)
  6. قدرت کنترل بر خود و دیگران (اشراف)
  7. قدرت پذیرش حق و تسلیم در برابر آن (انصاف)

اصول عمومی مدیریت

  1. تقسیم کار
  2. اختیار و مسئولیت
  3. وحدت فرماندهی
  4. وحدت مدیریت
  5. تبعیت منافع فردی از منافع سازمانی
  6. جبران خدمات
  7. متمرکز سازی و عدم آن
  8. مشخص کردن خط اختیار بالا به پایین
  9. نظم
  10. عدالت
  11. انضباط کارکنان
  12. ثبات کاری
  13. تشویق ابتکار عمل
  14. تقویت روحیه گروهی