تا به حال به این مسئله فکر کرده اید که وقت شما روزانه، ساعتی، ماهانه چقدر می ارزد؟
ساعتی از عمر شما 10 هزار تومان؟ 20 هزار تومان؟ 100 هزار تومان؟ …
البته پاسخ هوشمندانه دادن به این سوال قبل از هر چیز بستگی به این نکته دارد که چه انتخاب های دیگری داریم؟
هزینه فرصت یا هزینه فرصت از دست رفته یکی از مفاهیم مهم اقتصاد است.
اگر یک فرد و یا یک بنگاه، از میان چندین انتخاب متفاوت یکی را برگزیند، هزینه فرصت این فرد یا بنگاه، معادل است با هزینه مرتبط با بهترین انتخاب ممکن از بین سایر انتخابهای باقیمانده که از آن صرف نظر شدهاست. البته بیشتر اوقات در اقتصاد هزینهٔ فرصت در پروژههای اقتصادی مطرح میگردد و هدف اصلی از طرح آن نیز بررسی تخصیص بهینه منابع موجود است. مفهوم هزینهٔ فرصت نقش مهمی را در تضمین اینکه منابع کمیاب به صورت کارا مورد استفاده قرار گرفتهاند یا نه، بازی میکند. بنابراین محدود به هزینههای پولی و یا مالی نمیشود و هر چیزی که دارای ارزش باشد و از آن صرف نظر شده باشد، میتواند به عنوان هزینهٔ فرصت تلقی شود. از آن جمله میتوان به هزینهٔ واقعی محصول صرف نظر شده، زمان و یا لذت از دست رفته اشاره کرد.
بعنوان مثال:
خیلی وقت ها این مفهوم بظاهر ساده ولی پر اهمیت را در تصمیمات روز مره خود فراموش میکنیم. تصمیماتی ار قبیل – فلان محصول را بسازم، روی فلان بیزینس سرمایه گزاری کنم، فلان تست رو انجام بدم و ….
این تصمیمات نباید تنها به صورت یک راهکار تک گزینه ای بررسی گردند. بلکه باید یک تصویر کلی از تمامی کارهایی که میتوانیم با آن وقت و آن منابع مالی و … انجام دهیم داشته باشیم. معمولا چنین کاری اگر ناممکن نباشد خیلی دشوار به نظر می آید، بررسی راه های موازی با همان متری که راه مورد نظر خود را می سنجیم. با این حال خالی از لطف نیست قبل از اینکه راهی را انتخاب کنیم، اطلاعاتی را از راه های دیگری که در اختیار داریم، به همراه سود و زیان هرکدام، جمع آوری کنیم.
بررسی کردن بقیه گزینه هایی که پیش رو داریم یک راه بسیار خوب است تا با گرایش و میل خود (انسانها) برای ادامه راهی که تا کنون پیش گرفته ایم، مواجهه شویم. سفسطه ای به نام هزینه از دست رفته (Sunk cost)
Sunk cost: هزینه از دست رفته به سادگی بیان میکندکه منابعی (پول یا وقت) که قبلا صرف یک پروژه (یا حتی رابطه انسانی) شده است و قابل بازیابی نیست (یا تحت تاثیر رفتار آینده قرار نمی گیرد) نباید تصمیم ما را برای ادامه/پایان یک فعالیت تحت تاثیر قرار دهد. معیار عقلانی برای ادامه/پایان صرفا مقایسه “هزینه های اضافی برای ادامه” در مقابل “منافع ناشی از ادامه” است. اگر منافع بر هزینه غلبه کند باید ادامه داد و اگر غیر از این باشد باید متوقف شد ولو این که قبلا میلیون ها تومان پول صرف کرده باشیم.
هنگامی که یک راه را به امید های گوناگون در زندگی خود تعقیب میکنیم، چرا اجازه تغییر مسیر به خود ندهیم؟ چرا به آن فکر نکنیم؟ چرا اقدام به رها کردن کار خود و یا خروج از موقعیت فعلی نکنیم، درست هنگاهی که ممکن است راه بهتری برای وجود داشته باشد…
از دفعه بعد، وقتی که با یک تصمیم روبرو میشوید رویکرد زیر را به کار ببرید: