کادرسازی فرهنگی

یکی از مهمترین اصول در کار فرهنگی، توجه به آینده و لزوم کادرسازی جهت جریان سازی فرهنگی و استمرار حرکتهای اصیل فرهنگی است. آشنایی با اصول تربیتی و اهمیت دادن به آموزش افراد و اعضاء و تقسیم انرژی و برنامه ها و بودجه ها در میان امور تبلیغی و آموزشی و در اولویت قرار دادن پرورش نیروی وفادار، ماندگار و کارآمد از مهمترین رموز موفقیت و استمرار حرکتهای فرهنگی به شمار می رود.

تکثیر کمّی نیروها و مهمتر از آن ارتقای کیفی دانش، مهارت و اطلاعات نیروها و کار آزموده بار آوردن آنها به نوعی بیمه عمر یک جریان فرهنگی است.

نکات مهم برای کادرسازی عبارتند از:

  1. شناسایی نیروهای کارآمد و مستعد و گزینش آنها
  2. آموزش و تربیت نیروها
  3. همراهی عملی رهبر با نیروها و آموختن عینی تجارب به آنان
  4. اهمیت دادن به خلاقیت، نوآوری و خودباوری نیروها
  5. دوری از تعصّبات بی جا و واگذاری امور به نیروها برای شکوفا شدن استعدادهای آنان
  6. آموزش مهارت ها و تخصص های لازم به نیروها

راهکارهای حفظ نیروها

  1. تعهدآفرینی و دمیدن روح تعهد و مسئولیت و دردمندی در افراد یعنی داشتن درد دین، درد مردم و…
  2. انگیزه سازی و تجدید انگیزه ها، از طریق سمینارهای علمی و بیان شیوه های دشمن
  3. تولید کار و تقسیم مسئولیتها بین افراد
  4. ایجاد رقابت مثبت درون سازمانی و برون سازی
  5. رشد کارها و تبدیل کارها به یکدیگر (مثلاً تبلیغات به آموزش و آموزش به پژوهش تبدیل شود.
  6. بحران سازی مثبت و یا شناساندن بحرانهای فرهنگی به افراد
  7. اردو و کارهای اردویی
  8. درگیر کردن نیروهای قدیم با نیروهای تازه وارد
  9. تأسیس سازمانهای کوچک و یا بزرگتر از سازمان فعلی و فعال کردن افراد در آنها
  10. تأمین نسبی افراد از جهت مادّی بوسیله ایجاد قرض الحسنه، شرکت تعاونی و…
  11. تشکیل جلسات خانوادگی و دعوت از خانواده ها به حضور در فعالیتها
  12. توسعه کار فرهنگی به کارهای اقتصادی سالم، اداری و…
  13. ایجاد بستری مناسب جهت کاریابی افراد ازطریق شناسایی مراکز اقتصادی ومعرفی اعضاء به آنجا
  14. توسعه دامنه کارهای فرهنگی به بانوان و ایجاد زمینه برای حضور آنان
  15. تعریف و ترسیم اهداف بزرگ برای سازمان فرهنگی و اعضاء
  16. رفع تبعیض های احتمالی و اجرای اصل عدالت و انصاف در بین اعضاء
  17. طراحی و مهندسی مسئولیتها براساس علاقه، ظرفیت، استعداد و خواسته افراد
  18. تقویت باورهای دینی، ایجاد فضای معنوی و ذکر نمونه ها و الگوهای خستگی ناپذیر
  19. تشکیل جلسات مداوم و بعضاً تماسهای خصوصی با افراد برای رفع اشکالات و گرفتن پیشنهادات و انتقادات
  20. سهیم کردن افراد در اداره سازمان و کانون از نظر مالی (با چاپ فرم های مالی و اشتراک ماهیانه اگرچه بسیار اندک باشد، چون با این کار افراد به نوعی در مجموعه احساس مشارکت خواهند کرد.
  21. تشویق و تقدیر از افراد فعّال و غیرفعال به واسطه امتیازبندی میزان فعالیت ها (مثلاً تهیه فرم و امتیازبندی هر نوع فعالیت به صورت جداگانه)

برای تأمین و «جبران خدمات» و یا حفظ انگیزه نیروهای فرهنگی چه باید کرد؟

ما در اینجا به تعدادی از راهکارهای جبران خدمات و حفظ و تقویت انگیزه نیروهای فرهنگی اشاره    می کنیم:

  1. تصحیح و رشد فکری و جهان بینی افراد، چرا که ریشه همه حرکتها و رفتارهای انسان فکر و اندیشه اوست.
  2. حفظ خلوص و عدم ریاکاری در فعالیتها و توجه دادن همه به خدا
  3. توجه دادن به ارزش خدمت به فرهنگ اهل بیت(ع)، امام زمان(عج) و قرآن و ترویج دین
  4. ارائه الگوهای آرمانی و حماسه آفرینی مانند: امام حسین(ع) و یاران ایشان
  5. رشد علمی و اخلاقی رهبران سازمانی و حاکمیت اخلاق بر روابط
  6. ایجاد محبّت و صمیمیت و پرهیز از اختلافات و تعارضات
  7. تقویت مبانی اعتقادی، بخصوص معاد و پاداش آخرتی و بهشت
  8. بیان آثار مثبت کارها و ارائه گزارش از نتایج فعالیتها
  9. بیان مقدار فعالیت دشمنان در براندازی حق و حقانیت
  10. دقت در سلامت روابط سازمانی و ایجاد رضایت شغلی در افراد و ایجاد فرهنگ متعالی و نشاط بخش سازمانی
  11. ایجاد زمینه رشد علمی و شغلی برای افراد و نیروها با دوره های آموزشی، مطالعه کتب مفید و…
  12. آموزش اخلاقیات مثبت همچون: صبر و استقامت، جهاد، ارزش حضور در جمع مومنین، شهادت طلبی و داشتن روحیه فداکاری برای اسلام و حقیقت، بیان ارزش کار علمی و فرهنگی
  13. حضور موثر مدیران و رهبران در بین نیروها
  14. بازشناسی مشکلات افراد و کمک در رفع مشکلات آنان (مشکلات اخلاقی، تحصیلی، خانوادگی و…) با مشاوره و اقدامات عملی
  15. کنترل و یا تعویض مسئولان ضعیف یا نالایق
  16. پاداش و اهداء جوایز تشویقی ترغیبی به افراد لایق
  17. تأمین غیرمستقیم هزینه های زندگی افراد
  18. ترفیع مسئولیت افراد و واگذاری مسئولیتها به نیروها
  19. برخورد عادلانه سیستم مدیریت با عوامل اجرایی مرکز و عدم تبعیض بین آنها
  20. ایجاد جذابیت و تعریف اهداف بزرگ برای فعالیتهای فرهنگی و بیان صریح و روشن آنها
  21. توجه و تمجید و تشویق افراد شایسته به صورتهای گوناگون و درخور شأن افراد
  22. طراحی مسئولیت متناسب با روحیات و نیازهای اعضاء

توجه به فعال سازی نیروها

پویا کردن زندگی فردی و اجتماعی مسلمین از راهکارهای زیر بهره می جستند:

  1. تشویق به علم آموزی
  2. تشویق به حفظ قرآن
  3. تشویق به حفظ و نشر حدیث
  4. تشویق به قرض الحسنه
  5. تشویق به انفاقات واجب و مستحب
  6. تشویق به خدمت به مومنین و انجام خدمات اجتماعی
  7. استفاده از فرصت ها و مدیریت زمان

تبدیل انسانهای پیرو و ایستا به انسانهای پیشوا و فعّال

در مدیریت فرهنگی باید به سیر تکاملی انسان و جامعه توجه شود و برنامه ریزان فرهنگی لازم است خود و دیگران را در یک مسیر تکاملی قرار دهند.

هر انسان و هر جامعه باید دارای این مراحل تکاملی در سیر خود باشد:

مرحله اول: معرفت

مرحله دوم: حرکت

مرحله سوم: سرعت

مرحله چهارم: سبقت

مرحله پنجم: امامت (پیشوایی صالحان)